Waarom krijg ik geen MammaPrint

5 mei 2011 – Mammaprint is veelvuldig in het nieuws geweest. Het zou de kans op uitzaaiingen van borstkanker voorspellen. Wat houdt de test precies in? Is de test voor iedereen geschikt? We vragen het Carolien Smorenburg van Medisch Centrum Alkmaar.

‘In Nederland krijgt 75 procent van de vrouwen met borstkanker een nabehandeling met chemotherapie. Voor een deel van deze vrouwen in zo’n zware behandeling niet nodig’, stelt Carolien Smorenburg van Medisch Centrum Alkmaar. ‘Het is een behandeling met vervelende bijwerkingen en mogelijk negatieve gevolgen. Daarom is een goede selectie van patiënten die baat zullen hebben bij aanvullende chemotherapie heel belangrijk.’ In eerste instantie bestaat de behandeling van borstkanker uit het operatief verwijderen van de tumor met eventueel aansluitend bestralingen. Soms is echter aanvullende behandeling in de vorm van chemotherapie nodig, om mogelijke (nog onzichtbare) uitzaaiingen te vernietigen en terugkeer van de ziekte te voorkomen. Maar wanneer is aanvullende chemotherapie nu wel of niet noodzakelijk? ‘De kans op uitzaaiingen is niet voor iedere patiënt gelijk en hangt sterk af van factoren zoals leeftijd, tumorgrootte, hormoongevoeligheid en het aantal aangedane lymfklieren. MammaPrint zou een hulpmiddel kunnen zijn om dit risico nauwkeuriger te bepalen.’

Hoe werkt het?

Kort gezegd bepaalt MammaPrint hoe agressief een borsttumor is, maar hoe werkt het precies? ‘Bij een agressieve tumor zijn bepaalde genen (uit DNA bestaande kleine stukjes erfelijk materiaal) actiever dan bij niet-agressieve tumoren. Op deze verschillen in activiteit is MammaPrint gebaseerd. Door de activiteit van zeventig borstkankerspecifieke genen te bepalen kan een vrij betrouwbare uitspraak worden gedaan over het risico op uitzaaiingen’, aldus Ilja Stap van Agendia, ontwikkelaar en leverancier van MammaPrint. Deze borstkankergenen, beter bekend als het 70-genenprofiel, zijn ontdekt door onderzoekers van het Nederlandse Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (NKI-AVL). Met behulp van een DNA-micro-array, een in duizenden vakjes verdeeld plaatje met in elk vakje een klein stukje erfelijk DNA, wordt de activiteit van de zeventig genen in het borstkankerweefsel bepaald. Op die manier kan van elke borstkanker een bepaald genetisch profiel worden opgesteld.

Voor wie?

‘Vrouwen met borstkanker, waarbij uit bijvoorbeeld tumorgrootte, hormoongevoeligheid en uitzaaiingen in de lymfklieren al blijkt dat ze een agressieve tumor hebben, zullen weinig baat hebben bij MammaPrint. Het is duidelijk dat bij hen chemokuren nodig zijn’, aldus Smorenburg. In individuele gevallen kan MammaPrint worden gebruikt bij een hormoongevoelige borsttumor, indien er twijfel is over de indicatie voor aanvullende chemotherapie.

Vergoeding

MammaPrint wordt op dit moment nog niet vanuit het basispakket van de zorgverzekering vergoed. Naar verwachting zijn er dit voorjaar genoeg studiedeelnemers en kunnen gegevens worden geanalyseerd om alsnog voor vergoeding in aanmerking te komen. Verschillende zorgverzekeraars willen daar niet op wachten en vergoeden de test al. Op dit moment zijn dat: Groene Land, Avéro, FBTO OZF, Salland, Energiek, VvAA, PNO Ziektekosten, ONVZ, CZ, Aegon en Zilveren Kruis Achmea en alle bij Achmea aangesloten zorgverzekeraars. Een test is eventueel ook zelf te financieren en kost 2.675,- euro.

Aanvragen

Dit kan in overleg met een behandelend arts. Alleen de arts kan de test aanvragen. Het is aan te bevelen om vóór de behandeling te overleggen. Voor de test is namelijk een weefselmonster nodig dat op de juiste manier ingevroren moet worden om bruikbaar te zijn voor de test.

Bron: B het blad van Borstkankervereniging Nederland (nummer 1 voorjaar 2011)

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee