Voorschrijven door verpleegkundigen is veilig

23 september 2014

23 september 2014

Een recept van de verpleegkundige is veilig. Verpleegkundigen schrijven de juiste pillen en doseringen voor en op dezelfde manier als artsen. In de verschillende landen variëren de voorwaarden van voorschrijven aanzienlijk en in Nederland lopen bevoegdheden en praktijk nog niet met elkaar in de pas, zo blijkt uit onderzoek bij het NIVEL waarop Marieke Kroezen 22 september promoveerde bij VU medisch centrum.

Bevoegdheden verschillen per land

In het Verenigd Koninkrijk hebben bepaalde groepen verpleegkundigen dezelfde voorschrijfbevoegdheden als artsen. In andere landen mogen zij alleen onder strikte voorwaarden en verantwoordelijkheid van een arts medicijnen voorschrijven. In Nederland hebben categorieën gespecialiseerd verpleegkundigen een beperkte voorschrijfbevoegdheid en sinds januari 2012 kunnen verpleegkundig specialisten (Masters of Advanced Nursing Practice) elk geneesmiddel voorschrijven dat binnen hun specialisme en bekwaamheid valt. In de dagelijkse praktijk blijken er nog grote verschillen te bestaan in de mate waarin en manier waarop verpleegkundig specialisten voorschrijven. In het ene ziekenhuis schrijven zij voor volgens afgebakende protocollen of louter in overleg met een medisch specialist, in een ander ziekenhuis kunnen zij hun bevoegdheid veel ruimer in de praktijk brengen.

Voorschrijven nog volop in ontwikkeling

“De wettelijke bevoegdheid van verpleegkundig specialisten om geneesmiddelen voor te schrijven is over het algemeen breder dan hun zeggenschap daarover op de werkvloer,” stelt Marieke Kroezen. “Omdat het voorschrijven door verpleegkundigen in Nederland nog volop in ontwikkeling is zal de voorschrijfbevoegdheid op de werkvloer de komende jaren nog wel veranderen. Zo’n proces moet zich uitkristalliseren.” Uit haar onderzoek blijkt ook dat veel samenwerkingsverbanden tussen artsen en verpleegkundig specialisten informeel zijn. “Wanneer het aantal voorschrijvende verpleegkundig specialisten in de toekomst stijgt, zal deze manier van samenwerking onhoudbaar worden en moet er een formeel samenwerkingsverband komen.”

Introductie kost tijd

Het promotieonderzoek van Kroezen toont aan dat de voorschrijfbevoegdheid een waardevolle aanvulling voor de gezondheidszorg kan zijn, maar dat een aantal obstakels nog aandacht vraagt en verwachtingen wellicht moeten worden aangepast. In het nieuwe beroepsprofiel voor verpleegkundigen staat dat voorschrijven één van de competenties is die iedere verpleegkundige in 2020 zou moeten bezitten. Kroezen laat zien dat niet elke verpleegkundige dit ook echt wil.

Daarnaast is de volledige introductie van de voorschrijfbevoegdheid een proces dat tijd kost. De verwachtingen bij beleidsmakers, bijvoorbeeld in termen van kostenefficiëntie, moeten hier wellicht meer op worden afgestemd.

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee