Verschil in opvolgen advies kankerbehandeling

30 januari 2017 – Artsen volgen het ene behandeladvies bij kanker vaker op dan het andere. Dat blijkt uit onderzoek van Nivel.

De variatie in het opvolgen van behandeladviezen loopt van 40% tot 90% van de patiënten. Dit blijkt uit onderzoek naar 15 behandeladviezen voor vijf veelvoorkomende soorten kanker (borst-, darm-, prostaat-, longkanker en melanoom) van Nivel onderzoeker Marianne Heins in samenwerking met IKNL. Het blijkt dat adviezen om iets niet te doen vaker worden opgevolgd (98%) dan adviezen om iets wel te doen (75% van de patiënten).

Richtlijn volgen

Of een behandeladvies uit een richtlijn vaak wordt opgevolgd, blijkt nauwelijks af te hangen van hoe lang de richtlijn al bestaat. Evenmin de hoeveel bewijs die er is voor de juistheid van het voorschrift.

Geen slechte zorg

Het niet opvolgen van de adviezen betekent niet per definitie slechte zorg. Voor een individuele patiënt kan het soms beter zijn als de arts in overleg met hem of haar van de richtlijn afwijkt.

Nader onderzoek verschil in behandeladvies

Volgens Heins zou nader onderzocht moeten worden waarom er verschillen zijn in het opvolgen van behandeladviezen. DICA en IKNL zijn hiermee al bezig. Bij sommige adviezen werden grote verschillen tussen ziekenhuizen gevonden. Dit zou verbeterd kunnen worden door ziekenhuizen inzicht te geven in hoe goed zij verschillende adviezen opvolgen. Andere adviezen werden door bijna alle ziekenhuizen weinig opgevolgd. Mogelijk sluiten deze adviezen niet goed aan bij de dagelijkse praktijk.

Voorzichtig met interpretatie

Prof. dr. ir. Koos van der Hoeven (Internist-oncoloog en jarenlang actief met maken van richtlijnen als voorzitter van de NVMO en SONCOS) interpreteert de onderzoeksresultaten voorzichtig. “Het onderzoek heeft betrekking op behandelingen die zijn uitgevoerd tussen 2007 en 2012. Uit het onderzoek blijkt dat er in Nederland voor een aantal behandelingen een aanzienlijke praktijkvariatie bestaat. Dat hoeft niet altijd te betekenen dat oncologen bestaande richtlijnen niet in overweging nemen. Voor de twee onderzochte richtlijnen voor het geven van chemotherapie en radiotherapie bij stadium III longkanker, is bijvoorbeeld de algemene toestand van een patiënt heel belangrijk. Lang niet alle patiënten zijn fit genoeg om deze behandeling te ondergaan. In het ene ziekenhuis kunnen deze minder fitte patiënten veel vaker voorkomen dan in het andere. Ook zijn richtlijnen vaak sterk verouderd. Er zijn ziekenhuizen die vooruit lopen op ontwikkelingen die pas later in de richtlijnen terugkomen. Het is dus zeker niet zo dat ziekenhuizen die van de richtlijnen afwijken, deze niet in overweging hebben genomen.”

Landelijke audits

Volgens Van der Hoeven onderstreept het Nivel-onderzoek het belang van landelijke audits. Hierdoor krijgen ziekenhuizen direct feedback op de resultaten van hun kankerbehandelingen. Ziekenhuizen kunnen daarmee hun eigen prestaties vergelijken met het landelijke gemiddelde en zo nodig hun handelen aanpassen om hun prestaties te verbeteren.

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee