Selecteren eiwitprofiel voor gerichte kankerbehandeling

20 maart 2018 – Op 15 maart 2018 promoveerde Mariette Labots aan de VUmc op haar onderzoek naar eiwitanalyse in relatie tot gerichte kankerbehandelingen.

Doelgerichte therapieën bij kanker grijpen aan op specifieke moleculaire eigenschappen van de tumor. Het in kaart brengen van het eiwit- en DNA-profiel van de tumor kan belangrijk zijn om een effectieve doelgerichte therapie voor individuele patiënten te selecteren.

Eiwitanalyse van tumoren

Mariette Labots onderzocht een speciaal type eiwitanalyse van tumoren voor deze toepassing. Haar onderzoek toont aan dat de eiwitanalyse gebruikt kan worden om eiwitactiviteit (fosfo-proteomics) in de tumor van een patiënt te bepalen. Haar analyse gaf nieuwe inzichten in de werkingsmechanismen van doelgerichte geneesmiddelen. Mogelijk kan deze eiwitanalyse in de toekomst (mede) gebruikt worden voor het selecteren van een doelgerichte therapie voor een individuele patiënt.

Moleculaire kenmerken tumor

Tumoren verschillen onderling sterk in hun moleculaire kenmerken. Door deze verschillen groeit elke tumor op een eigen manier. Doelgerichte geneesmiddelen grijpen aan op deze moleculaire groeibevorderende eigenschappen. Vaak zijn tyrosinekinases, de groeibevorderende signalen in een tumorcel, het doel van deze therapieën. Kinaseremmers kunnen deze signalering en dus tumorgroei verminderen en worden ingezet als doelgerichte therapie.

Massaspectometrie

Labots gebruikte massaspectometrie om de actieve eiwitten (kinases) in een tumorbiopt te identificeren. “Deze techniek geeft aan welke groeibevorderende kinases, en daarmee welke hyperactieve signaleringsroutes, aanwezig zijn in de tumor. Uit zo’n eiwitprofiel hopen we te kunnen leren waar je je pijlen op moet richten bij een behandeling, oftewel welke kinaseremmer gebruikt moet worden.”

Genomische biomarkers

Labots verrichtte de eerste klinische studie naar het eiwitprofiel met tumorbiopten die voor en tijdens de doelgerichte behandeling met kinaseremmers werden verkregen. De klinische studie toont aan dat het mogelijk is om deze manier van eiwitprofilering toe te passen in een tumor van een patiënt.

Personalized medicine

Ze vond dat deze doelgerichte therapieën ieder voor zich het eiwitprofiel van de tumor op specifieke manieren veranderen. Daarnaast vond Labots dat de hoeveelheid kinaseremmer in een tumorbiopt inzicht kan geven in het werkingsmechanisme van het medicijn. Labots: “Alle resultaten bij elkaar nemend, toont dit onderzoek de potentie van fosfoproteomics-profilering om, samen met genomische biomarkers, de belofte van personalized medicine in deze patiëntengroep in de toekomst te realiseren.” Anders gezegd: “Het in kaart brengen van het eiwitprofiel van de tumor kan in de toekomst bijdragen aan het bieden van gepersonaliseerde behandelingen aan patiënten met gevorderde kanker, maar hiernaar is nog veel onderzoek nodig.”

Meer informatie

 

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee