Postcodegeneeskunde oudere kankerpatient

11 juli 2016 – Oudere kankerpatiënten krijgen in het ene ziekenhuis veel eerder een genezende behandeling aangeboden dan in het andere, zo kopte Trouw in mei 2016 op basis van NKR-data. Dit artikel over postcodegeneeskunde was aanleiding tot het stellen van Kamervragen door de PVDA. Onlangs werden deze vragen schriftelijk door de minister van VWS beantwoord.

Grote verschillen ouderen

In mei jl. publiceerde Trouw een artikel op basis van NKR-data, waaruit bleek dat de kans op een ingreep bij 75-plussers afhangt van de woonplaats. Oudere patiënten met kanker krijgen in het ene ziekenhuis veel eerder een curatieve behandeling aangeboden dan in het andere. In het ene ziekenhuis krijgt bijvoorbeeld maar tien procent van de 75-plussers met in aanleg curatieve slokdarmkanker, daadwerkelijk een behandeling aangeboden. In andere ziekenhuizen wordt bij 60 procent van de ouderen de tumor behandeld. Bij een bepaalde variant van blaaskanker varieert de kans op een behandeling van 6 tot 64 procent. Bij maagkanker zijn de verschillen iets minder groot.

Postcodegeneeskunde

Het is bekend dat er verschillen zijn tussen ziekenhuizen, maar ouderen hebben duidelijker vaker te maken met ‘postcodegeneeskunde’ dan andere patiënten. Valery Lemmens, hoofd onderzoek van IKNL: ‘Ouderen zijn een kwetsbare groep. Je wilt niet dat ze een ingreep krijgen waarvan ze juist schade ondervinden. Deze grote verschillen wijzen erop dat er ook oudere patiënten zijn die een behandeling ten onrechte niet aangeboden krijgen.’

Kamervragen

Het artikel in Trouw leidde tot Kamervragen van de PvdA waarvoor de minister bij de beantwoording ook weer de NKR als informatiebron gebruikte.

Volgens de minister van VWS zijn verschillen tussen ziekenhuizen niet te voorkomen. Ook onder jongeren zijn er verschillen, maar niet zo groot als bij ouderen. Volgens de minister is het verschil mede te verklaren omdat er minder wetenschappelijk bewijs is voor het effect van medische behandeling bij ouderen. Veel behandelrichtlijnen zijn niet specifiek toegesneden op ouderen. Bovendien hebben ouderen vaak verschillende aandoeningen tegelijkertijd. Ook is er groot verschil als het gaat om fitheid, kans op complicaties en kwaliteit versus kwantiteit van leven. Door gebrek aan wetenschappelijke informatie is ook niet te zeggen wat het beste is, wel of niet behandelen.

Wetenschapsagenda

In 2015 heeft de minister de wetenschapsagenda van de Vereniging voor Klinische Geriatrie in ontvangst genomen waarbij onderzoek naar verbeteringen van kankerbehandelingen bij ouderen hoog op de agenda staat.

Regionale oncologienetwerken

Een oplossing wordt volgens de minister mede gevonden in de regionale oncologienetwerken. Regionale samenwerking draagt bij aan doorverwijzing en verkleint daarmee de variatie in behandeling.

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee