Negatieve en positieve uitkomsten even vaak gepubliceerd

14 augustus 2014 – Onderzoekers van het Radboudumc onderzochten of de kans op publicatie in medische tijdschriften wordt beïnvloed door positieve of negatieve onderzoeksresultaten in het ingediende manuscript. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, heeft ‘negatief’ onderzoek net zoveel kans op publicatie als ‘positief’ onderzoek, schrijven ze in een artikel in PLOS ONE.

Publicatiebias

Verstoringen in het publicatieproces kunnen de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertekenen. Een voorbeeld kan dit proces, dat ‘publicatiebias’ wordt genoemd, verduidelijken. Stel dat wetenschappers niet graag willen publiceren over onderzoek dat geen interessante resultaten oplevert of niet voldoet aan de verwachtingen. Dan kunnen tien onderzoeken die vaststellen dat een pil geen effect heeft ongepubliceerd blijven liggen, terwijl het ene onderzoek met positieve resultaten wél wordt gepubliceerd. Het gevolg is, dat de effecten van die pil overschat worden.

Invloed studieresultaten op publicatie

In PLOS ONE beschrijven wetenschappers van het Radboudumc de invloed van studieresultaten (positief of negatief) op de beslissing van tijdschriftredacties om de resultaten van geneesmiddelonderzoek te publiceren. Ook werd onderzocht of het percentage van studies met positieve resultaten verschilde per studiesponsor en of sponsoring van invloed was op de kans op publicatie.

Redactionele keuzes

De onderzoekers van het Radboudumc bekeken manuscripten die tussen januari 2010 en april 2012 voor publicatie werden aangeboden aan diverse medische tijdschriften. De manuscripten met resultaten van gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek naar de werking van geneesmiddelen werden geselecteerd (472 artikelen), wat drie procent van de in totaal bijna 16.000 ingediende manuscripten opleverde. Een vijfde van de aangeboden geneesmiddelenstudies (98 artikelen) werd uiteindelijk gepubliceerd. Van de ingediende manuscripten hadden er 287 (60.8%) positieve resultaten en 185 (39.2%) negatieve resultaten. Negatieve studies werden even vaak gepubliceerd als positieve studies.

Invloed sponsoring

Voor de financiering maakten de onderzoekers een onderscheid tussen niet-industrie, door industrie ondersteunde en door industrie gesponsorde studies. Onderzoeksleider Henk Jan Out: “Deze drie groepen hadden in respectievelijk 65, bijna 50 en 70 procent van de gevallen positieve onderzoeksresultaten, in tegenstelling tot eerdere bevindingen dat met name industriestudies vaker gunstige resultaten laten zien. Kijk je naar het aantal artikelen dat uiteindelijk wordt gepubliceerd dat ligt dat respectievelijk op 13, 18 en 40 procent. Onderzoek gesponsord door de industrie lijkt een grotere kans op publicatie te hebben dan onderzoek waar de industrie helemaal geen bemoeienis mee heeft.”

Marlies van Lent: “Aangezien de acht vakbladen de onderzoeken met een positieve uitkomst niet vaker publiceerden dan de onderzoeken met een negatieve uitkomst, treedt de publicatiebias die vaak wordt gesignaleerd misschien vooral op vóór het indienen van de manuscripten en spelen de onderzoekers daarin zelf een grotere rol dan de redacties van de medische vakbladen.”

Sanofi voorstander delen onderzoeksresultaten

Sanofi is transparant over alle onderzoeksaanvragen, klinische studies en de resultaten. Bovendien is Sanofi voorstander van het delen van onderzoeksgegevens voor nieuw onderzoek. Immers, het vinden van nieuwe therapieën kan worden versneld door het delen onderzoeksgegevens op (geanonimiseerd) patiëntniveau met andere onderzoekers. Dat voorkomt dubbel werk en stelt onderzoekers in staat om effectiever voort te bouwen op de bevindingen van anderen.

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee