De jaarlijkse monitors van de bevolkingsonderzoeken naar baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker over 2019 zijn beschikbaar. Zo blijkt uit een brief van staatssecretaris Blokhuis aan de Tweede Kamer.

Deelname aan bevolkingsonderzoek

De afgelopen jaren toont een langzame daling in de deelname aan bevolkingsonderzoeken naar baarmoederhalskanker en borstkanker. Voor darmkanker is het nog te vroeg om iets te kunnen zeggen over een eventuele trend in de deelname. Voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker is naar aanleiding van de dalende deelnamegraad specifiek onderzocht wat redenen en ervaren barrières zijn. Over het algemeen zijn vrouwen zeer tevreden over de uitvoering van het bevolkingsonderzoek en hebben zij een heel hoge intentie tot deelname. De meest genoemde concrete reden om toch niet deel te nemen aan
het bevolkingsonderzoek is dat het uitstrijkje vervelend lijkt, met angst voor gêne en pijn. Daarnaast wordt aangegeven ‘dat het er niet van komt’ en dat men bang is voor de uitslag. De uitkomsten van het onderzoek worden meegenomen om de toegankelijkheid te verbeteren.

Borstkanker

Voor het bevolkingsonderzoek borstkanker waren de belangrijkste ontwikkelingen:

  • De deelnamegraad blijft een lichte, maar constante daling vertonen van 78,8% in 2014 naar 75,7% in 2019.
  • Het gemiddelde screeningsinterval is gestegen van 23,1 maanden in 201naar 25,1 maanden in 2019.
  • Het verwijscijfer per 1000 deelnemers voor een vervolgonderzoek was 2,2% in 2018 en 2,4% in 2019.
  • Het aantal fout-positieve uitslagen per 1000 gescreende deelnemers is licht gedaald van 16,3 in 2017 naar 15,7 in 2018 terwijl de voorspellende waarde van de screening over deze jaren licht is gestegen van 29% naar 30%.
  • Het eigenlijke detectiecijfer – het aantal gevonden kankers door de screening per 1000 deelnemers – is nagenoeg gelijk gebleven: 6,6 per 1000 gescreende deelnemers in 2017 en 6,7 in 2018. In absolute
    aantallen werd er 2017 door de screening bij 6812 deelnemers kanker ontdekt (0,66% van de deelnemers); in 2018 was dit bij 6519 deelnemers het geval (0,67% van de deelnemers).

Het percentage uitgenodigde cliënten is gedaald en de screeningsintervallen zijn toegenomen. Dit wordt grotendeels verklaard door een toenemend tekort aan screeningslaboranten, waardoor de capaciteit van de onderzoekscentra kleiner werd.

Darmkanker

Belangrijke ontwikkelingen voor het bevolkingsonderzoek darmkanker waren:

  • De deelnamegraad in 2019 aan het bevolkingsonderzoek was 71,5%. Er deden in totaal ruim 1,5 miljoen mensen mee.
  • Van deze 1,5 miljoen deelnemers hadden 67.000 deelnemers (4,3%) een ongunstige uitslag van de ontlastingstest en werden doorverwezen voor het kijkonderzoek van de darm.
  • Er werden ruim 3.000 darmtumoren en ruim 18.000 vergevorderde poliepen (advanced adenomen) gevonden.
  • Dat is in totaal 36,7% van de deelnemers die na een ongunstige ontlastingstest een kijkonderzoek van de darm ondergingen.\
  • Per 1.000 deelnemers die een ontlastingstest deden, hadden 2 deelnemers darmkanker en 11,5 deelnemers een vergevorderde poliep.

Baarmoederhalskanker

Het jaar 2019 is het derde jaar dat het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker is uitgevoerd. Net zoals in de twee voorgaande jaren laat de monitor zien dat de vernieuwing ertoe leidt dat relevante afwijkingen beter worden opgespoord. Dit verlaagt het risico op baarmoederhalskanker bij de deelnemers en levert extra gezondheidswinst op.

 

Meer informatie