Kamerbrief vernieuwde onderzoek baarmoederhalskanker

5 oktober 2018 – Begin 2017 is het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
ingevoerd. Vrouwen tussen de 30 en 60 jaar krijgen periodiek een uitnodiging voor deelname aan dit bevolkingsonderzoek.

Zij maken een afspraak met de huisarts voor het maken van een uitstrijkje. Alternatief voor vrouwen is het gebruik van de zelfafnameset. Het vernieuwde bevolkingsonderzoek leidt tot meer
gezondheidswinst voor vrouwen, omdat de nieuwe test gevoeliger is en omdat risico’s op baarmoederhalskanker eerder gesignaleerd worden. Daarbij hoeven zij in het algemeen minder vaak gescreend te worden (vijf keer in plaats van zeven keer zoals tot 2017 gebruikelijk was).

Om de kwaliteit en de effectiviteit van het bevolkingsonderzoek te kunnen
verbeteren en borgen vindt monitoring plaats vastgelegd in een rapport.

Resultaten monitor

De belangrijkste resultaten van de monitor zijn:

  • Deelnamegraad in 2017 is tot nu toe lager dan in eerdere jaren.
    Met daarbij de kanttekening dat een vernieuwingsjaar niet representatief is.
  • Toename in het aantal opgespoorde klinische relevante afwijkingenMet het vernieuwde bevolkingsonderzoek zijn in 2017 meer klinisch relevante afwijkingen opgespoord dan voorheen met het oude bevolkingsonderzoek.
  • 7% van de deelnemers gebruikte de zelfafnameset

Meer gezondheidswinst en toegankelijkheid

Inzet van de vernieuwing van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker was meer gezondheidswinst voor vrouwen en een betere toegankelijkheid voor vrouwen die wel willen deelnemen aan het bevolkingsonderzoek, maar moeite hebben met het laten maken van een uitstrijkje.

De monitor laat zien dat met het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker meer klinisch relevante afwijkingen worden gevonden dan voorheen. Hierdoor wordt het risico op baarmoederhalskanker bij vrouwen die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek verkleind en naar verwachting meer gezondheidswinst gerealiseerd.

Test op HPV

Bij de keuze voor de test op HPV was bekend dat deze gevoeliger is voor het aantonen van een risico op baarmoederhalskanker. De keerzijde van een gevoelige test is dat meer vrouwen naar de gynaecoloog worden doorverwezen. Bij een deel van deze HPV positieve vrouwen blijkt dat er geen sprake is van voorstadia van baarmoederhalskanker. Dit is volgens verwachting en wordt bevestigd door de monitor. Onderzocht wordt welke mogelijkheden er zijn om de test zodanig te verfijnen dat minder vrouwen onnodig worden doorverwezen.

Gebruik zelfafnameset is hoger

Het gebruik van de zelfafnameset is hoger dan vooraf ingeschat en neemt nog toe. Dit gebeurt deels door vrouwen die eerder niet deelnamen (bijvoorbeeld omdat zij moeite hebben met het laten maken van een uitstrijkje), maar ook door vrouwen die eerder deelnamen aan het bevolkingsonderzoek en blijkbaar de voorkeur geven aan een zelfafnameset.

De zelfafnameset zou in de toekomst breder ingezet kunnen worden.  De staatssecretaris heeft het RIVM verzocht te onderzoeken hoe de inzet van de zelfafnameset binnen het bevolkingsonderzoek kan worden versterkt.

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee