Gevolgen overheveling voor oncolytica

11 april 2016 – Minister Schippers van VWS hevelt voorlopig geen nieuwe specialistische geneesmiddelen over naar het ziekenhuisbudget. De maatregel heeft weliswaar bijgedragen tot lagere kosten, maar er zijn ook signalen dat de overheveling de kwaliteit van zorg onder druk zet. Enkele passages uit de brief van de minister met betrekking tot oncolytica:

Evaluaties Overheveling

In 2012 heeft de overheid een start gemaakt met de zogenoemde Overheveling, het stapsgewijs onderbrengen van dure geneesmiddelen uit het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) onder de Medisch Specialistische Zorg. De overheid wilde hiermee de aanspraak van de patiënt en de bekostiging van de zorgaanbieders eenduidig regelen, de inkoop van dure geneesmiddelen doelmatiger maken en de kwaliteit verbeteren.

Uit de verschillende monitors van de overheveling is steeds gebleken dat “de medicatieoverdracht nog niet op alle plaatsen van het gewenste niveau is. Ook zijn er signalen dat patiënten soms om niet-medische redenen worden geswitcht.” Daarom besloot de minister al in mei 2014 om een pas op de plaats te maken met betrekking tot de voorgenomen verdere overhevelingen van specialistische middelen.

Enkele passages uit de reactie van de minister op het laatste evaluatierapport (SiRM, 16 november 2015) met betrekking tot oncolytica.

Patiëntveiligheid oncolytica verbeterd

“Voorschrijvers van oncolytica geven aan dat de overheveling van de oncolytica een positief effect heeft gehad op de patiëntveiligheid.”

Ziekenhuis- en poliklinisch apothekers zien eveneens een verbetering door de overheveling, terwijl openbaar apothekers juist aangeven de patiëntveiligheid als een punt van zorg te ervaren door de verslechtering van medicatiebewaking.

De richtlijn ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’, die in het voorjaar van 2016 zal zijn herzien, moet hierin verbetering brengen. “Daarnaast wordt door partijen gewerkt aan het verbeteren van het elektronisch uitwisselen van gegevens, waar een ‘standaardtaal’ voor het uitwisselen van gegevens een belangrijke rol in speelt.”

Inzetbaarheid oncolytica afgenomen

“In het rapport wordt uiteengezet dat er zowel bij patiëntenorganisaties als voorschrijvers zorgen zijn over de inzetbaarheid (toegankelijkheid) van overgehevelde geneesmiddelen. Voorschrijvers van oncolytica geven aan dat de inzetbaarheid van oncolytica is afgenomen. De belangrijkste reden die voorschrijvers van TNF-alfaremmers en oncolytica noemen voor deze afgenomen inzetbaarheid is dat er onvoldoende budget in het ziekenhuis is door budgetplafond afspraken met zorgverzekeraars.”

Van ‘service-gerichte zorg’ naar een ‘nuchtere zorg’

Met de overheveling heeft een verandering van ‘service-gerichte zorg’ naar een ‘nuchtere zorg’ plaatsgevonden. “Voor de overheveling kregen grote groepen patiënten hun geneesmiddelen namelijk geleverd via unieke leveranciers, die inkoopvoordelen realiseerden en in natura aan de patiënt ten goede brachten, bijvoorbeeld in de vorm van gekoelde thuisdistributie en eventuele thuistoediening. Er waren echter geen prikkels om deze gerealiseerde inkoopkortingen in natura door te vertalen naar lagere declaraties richting de zorgverzekeraar. Het is dan ook goed om op te merken dat deze service geen verzekerde zorg was, ook voor de overheveling niet, maar een service die de leverancier van het product aan de patiënt leverden.”

Overheveling handlingskosten onduidelijk

“Bij de overheveling van geneesmiddelen naar de geneeskundige zorg zijn niet alleen de financiële middelen wat betreft de geneesmiddelkosten overgeheveld, maar is er ook daadwerkelijk geld naar het ziekenhuiskader overgegaan voor de bekostiging van de handelingskosten. De handelingskosten voor overgehevelde middelen worden bekostigd uit de DBC-tarieven. Dit zijn voor het overgrote deel vrije prijzen, wat betekent dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars moeten onderhandelen over de hoogte van de tarieven. In veel gevallen worden echter budgetafspraken gemaakt, waarin de handelingskosten verwerkt zitten. De handelingskosten zijn dus als zodanig niet geoormerkt, waardoor bij sommige ziekenhuizen en ziekenhuisapothekers de indruk ontstaan is dat er geen geld overgeheveld is om de toediening en handelingskosten bij overgehevelde middelen te bekostigen. Het is aan partijen om afspraken te maken die de netto kosten van het ziekenhuis dekken.”

Onnodig hoge uitvoeringslasten oncolytica

“Met het overhevelen van de zogenaamde overige oncolytica in 2015 zijn door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) voor deze middelen een add-on declaratietitel aangemaakt. Een van de redenen daarvoor was om in kaart te kunnen brengen hoe vaak deze middelen voorgeschreven en gedeclareerd zouden worden. Uit de evaluatie blijkt dat deze add-on decalaratietitels tot onnodig hoge uitvoeringslasten leiden. Doorgaans wordt de add-on declaratietitel aangemaakt als opname van het geneesmiddel in het DBC-zorgproduct leidt tot een kosteninhomogeniteit van het DBC-zorgproduct. In het geval van de overige oncolytica is hiervan geen sprake. Een zorgverlener kan samen met een zorgverzekeraar een tweezijdig verzoek indienen bij de NZa om de add-ons voor deze overige oncolytica te laten verwijderen.”

Meer over de financiële gevolgen van de overheveling in Dure geneesmiddelen: begroting en uitgaven.

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee