Druk op specialisten voor goedkope geneesmiddelen

16 augustus 2013 – Het SP-kamerlid Van Gerven heeft op 9 augustus 2013 Kamervragen gesteld aan de minister van Volkgezondheid, Welzijn en Sport naar aanleiding van het bericht dat zorgverzekeraar VGZ de druk op artsen wil opvoeren om vaker te kiezen voor goedkopere medicijnen.

Nog eens miljoenen te besparen volgens zorgverzekeraars

In Nederland dalen de prijzen van geneesmiddelen die door de stadsapotheken worden verstrekt structureel door de combinatie van het uit patent gaan van geneesmiddelen en het door verzekeraars gevoerde beleid. Van de cumulatieve besparing van € 1,2 miljard op geneesmiddelen gedurende de afgelopen 5 jaar wordt € 0,6 miljard rechtstreeks toegeschreven aan het preferentiebeleid. De overige € 0,6 miljard wordt behaald door substitutie van specialité geneesmiddelen naar generieke middelen en door de prijsdaling bij de specialité geneesmiddelen. Bron: NZa Marktscan Extramurale farmaceutische zorg.

Het SP-kamerlid Van Gerven stelt de vragen naar aanleiding van een bericht in het AD waarin staat dat artsen nog altijd dure medicijnen voorschrijven, terwijl er veel goedkopere varianten verkrijgbaar zijn.

Volgens VGZ kunnen zo jaarlijks nog eens tientallen miljoenen euro’s worden bespaard. Volgens VGZ kiezen specialisten nog altijd uit gewoonte voor duurdere varianten, of omdat een patiënt een keer verkeerd heeft gereageerd op een generiek middel. Ziekenhuizen zouden onvoldoende prikkels hebben om op geneesmiddelen te bezuinigen.

Ook andere grote verzekeraars als Menzis, Achmea en CZ zouden denken dat er op deze manier nog veel kan worden bespaard. In gesprek met ziekenhuizen en artsen willen de verzekeraars nu de druk opvoeren om vaker te kiezen voor goedkopere, gelijkwaardige medicijnen.

Orde: Goedkoop als het kan, duur als het moet

De Orde van Medisch Specialisten (OMS) reageerde begin augustus als volgt op de kritiek van VGZ: "Artsen zijn niet wettelijk verplicht het goedkoopste middel voor te schrijven, maar wij raden medisch specialisten wel degelijk aan om indien medisch mogelijk en zonder verlies aan kwaliteit een zo goedkoop middel voor te schrijven. Goedkoop als het kan, duur als het moet’, is het uitgangspunt van de medisch specialisten. De OMS waarschuwt dat het steeds switchen naar goedkopere middelen negatieve gevolgen kan hebben voor het vertrouwen van patiënten in medicijnen."

De Orde heeft beleid ontwikkeld voor het doelmatig voorschrijven in de ziekenhuizen. Onder doelmatig voorschrijven verstaat de Orde adequaat voorschrijven van geneesmiddelen bij de mensen die dat nodig hebben en terughoudend zijn in voorschrijven als de te verwachten winst beperkt is. Doelmatig is ook kostenbewust handelen: het volgen van de richtlijnen, het afwijken daarvan waar nodig, en het voorschrijven van de goedkoopste variant van medicijnen waar mogelijk. Bron: OMS.

Besparing doelmatig voorschrijven ziekenhuizen al ingeboekt

In het Hoofdlijnenakkoord Medisch Specialistische Zorg dat 2011-2014 zijn aanvullende afspraken gemaakt tussen OMS, VWS en NVZ over doelmatig voorschrijven. Aan het macrokader is € 30 miljoen toegevoegd met de taakstelling om structureel € 30 miljoen doelmatigheidswinst te realiseren met het doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen. Als deze taakstelling niet wordt gehaald, zal de niet gerealiseerde doelmatigheidswinst met terugwerkende kracht op het macrokader in mindering worden gebracht.

KNMP: vermijd substitutie als …

In juni 2013 publiceerde de KNMP de Wijziging KNMP Handleiding Geneesmiddelsubstitutie. Drie in het oogspringende toevoegingen in de nieuwe handleiding zijn:

  • Substitutie dient vermeden te worden bij aandoeningen waarbij substitutie kan leiden tot een grote impact op het maatschappelijk en sociaal leven van de patiënt. De kosten die met onderbehandeling en bijkomende bloedspiegelcontroles gemoeid gaan, kosten de maatschappij meer dan de besparing die met generieke substitutie wordt verkregen. Verder is het ook belastend voor de patiënt (indicatie noodzaak). Dit geldt voor de volgende indicaties: epilepsie, psychosen of manische episode, parkinson en bij profylaxe van ‘graft versus host’-reacties/afstotingsreacties.
  • Substitutie is ongewenst bij bepaalde productgebonden factoren, waarbij een verpakking of een bijgeleverd hulpmiddel in belangrijke mate bepalend is voor correct gebruik c.q. de therapietrouw. Dit geldt voor inhalatiemiddelen, insulinepennen, bepaalde anticonceptiepillen en verpakkingen voor patiënten met een beperkte handfunctie. Geadviseerd wordt om in deze gevallen bijzonder terughoudend te zijn ten aanzien van substitutie.
  • Bij een eerste uitgifte in de openbaar apotheek geeft substitutie in principe geen problemen. Tenzij de patiënt in een andere apotheek, bijvoorbeeld een poliklinische apotheek, al is ingesteld op het middel. In dat geval is er sprake van een tweede uitgifte en dient het stroomschema ‘keuzemomenten bij substitutie’ gevolgd te worden.
     

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee