Concentratie kankerzorg door SONCOS normering

20 december 2012 – SONCOS (Stichting ONCOlogische Samenwerking), het samenwerkingsverband tussen de NVCO (Nederlandse Vereniging voor Chirurgische Oncologie), de NVRO (Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie) en de NVMO (Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie), heeft een multidisciplinair normeringsrapport opgesteld voor de oncologische zorg voor volwassenen in Nederland. Ziekenhuizen hebben een jaar de tijd om zich aan te passen aan de nieuwe normering. 
 

Voorwaarden oncologische zorg

In het SONCOS’ multidisciplinaire normeringsrapport zijn opgenomen:
 

  • Algemene voorwaarden voor oncologische zorg, in het bijzonder 
    – Informatie en organisatie
    – Faciliteiten
    – Therapie en onderzoek
     
  • Voorwaarden voor oncologische zorg van specifieke tumortypen, te weten 
    – Mammacarcinoom
    – Colorectale carcinomen
    – Levertumoren
    – Behandeling van peritoneale metastasering
    – Oesophagus/maagcarcinoom
    – Pancreas/galwegcarcinoom
    – Neuroendocriene tumoren
    – Endocriene tumoren
    – Melanoom
    – Weke delen tumoren
    – Maligne bottumoren
    – Systemische behandeling van niercelcarcinoom
    – Testiscarcinoom
    – Ovariumcarcinoom
    – Endometriumcarcinoom
    – Cervixcarcinoom
    – Vulvacarcinoom
    – Longcarcinoom 

Kwalitatieve en kwantitatieve voorwaarden

Centralisatie is het onvermijdelijk gevolg van de SONCOS-normering. Vooral voor minder vaak voorkomende kankersoorten en hoogcomplexe behandelingen zal de zorg zich concentreren. SONCOS en Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) zijn echter van mening dat de discussie over concentratie zich niet moet beperken tot de volumediscussie. Ook omdat het verband tussen volume en belangrijke uitkomsten van zorg niet altijd even helder en eenduidig is. Ziekenhuizen die nu niet aan de volumenorm voldoen hebben niet per definitie een hogere operatiesterfte. Ziekenhuizen die onder de volumenorm scoren, behandelen ook niet noodzakelijkerwijs slechter wat betreft het volgen van landelijke richtlijnen. Dit verschilt per kankersoort.

Daarom is het belangrijk dat naast eisen aan volumes ook kwalitatieve voorwaarden worden gesteld aan de ‘infrastructuur’ waarbinnen oncologische zorg plaatsvindt. Deze voorwaarden zullen het concentrerend effect van de volumenormen versterken, verwachten de organisaties. Om de volledige effecten van de Soncos-normen voor het veld helder te krijgen, heeft IKNL de intentie om op korte termijn samen met de ziekenhuizen de afzonderlijke impact in kaart te brengen. (Bron: IKNL)

Concentratie van zorg

Op basis van een analyse van het IKNL, geeft Medisch Contact aan dat op twee ziekenhuizen na alle ziekenhuizen in Nederland als gevolg van nieuwe kwaliteitsnormen een deel van hun kankerbehandelingen moeten staken. Meer dan de helft van alle ziekenhuizen moet stoppen met operaties voor slokdarm-, maag- en alvleesklierkanker, chirurgische behandeling van weke delenkanker en complexe operaties voor baarmoederhalskanker. Zeven ziekenhuizen moeten stoppen met de chirurgische behandeling van endel- en dikke darmkanker; acht ziekenhuizen met de behandeling van longkanker.

Concentratie van complexe kankerbehandelingen vindt al langer plaats, onder meer doordat er voor sommige kankeroperaties al minimumaantallen zijn opgesteld door de chirurgen. Slokdarmchirurgie, bijvoorbeeld, vindt momenteel nog maar in 23 ziekenhuizen plaats, ten opzichte van 60 in het verleden. Volgens chirurg Michel Wouters (NKI-AvL) heeft dit de overleving van patiënten al aantoonbaar verbeterd.

Breed gedragen

Het rapport wordt breed gedragen. Over de multidisciplinaire normering is overleg geweest met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK), de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de Nederlandse Federatie van Universitaire Medische Centra (NFU), de Orde van Medisch Specialisten en het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Met verschillende andere bij de behandeling van kanker betrokken beroepsverenigingen is overleg geweest. Aanvullingen van de Nederlandse Vereniging voor MDL-artsen (NVMDL) en de Nederlandse Vereniging voor Oncologische Gynaecologie (NVOG) en de Nederlandse Artsen voor Longziekten en Tuberculosebestrijding(NVALT) zijn opgenomen in het normeringrapport. Genoemde verenigingen stemmen in met de inhoud van het gehele document.

Overleg heeft ook plaatsgevonden met de Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU). Deze wilde in dit stadium haar normering nog geen onderdeel uit laten maken van dit multidisciplinaire normeringrapport. Normering ten aanzien van kinderoncologie en hemato-oncologie zijn in dit document buiten beschouwing gelaten omdat hier reeds andere regelingen gelden. Hetzelfde geldt voor de behandeling van hoofd/hals tumoren en hersentumoren. Ook voor een aantal zeldzaam voorkomende tumoren is nog geen normering opgenomen.

Het document is goedgekeurd door de NVCO (en geaccordeerd door de Nederlands Vereniging
voor Heelkunde), de NVRO en de NVMO.

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee