Behandeling oudere darmkankerpatiënt

25 april 2017 – Oudere patiënten met uitgezaaide dikkedarmkanker en patiënten met buikvliesuitzaaiingen mogen op voorhand niet als ‘onbehandelbaar’ worden beschouwd. Uit promotieonderzoek van Lieke Razenberg (Catharina Ziekenhuis, IKNL) blijkt dat operatief verwijderen van alle zichtbare tumorweefsel in combinatie met het spoelen van de buik met verwarmde chemotherapie (CRS-HIPEC) bij geselecteerde patiënten met buikvliesuitzaaiingen een overleving van meer dan 32 maanden kan opleveren. Daarnaast dient volgens de promovenda bij oudere patiënten die niet in aanmerking komen voor combinatie-chemotherapie meer rekening gehouden te worden met alternatieven, zoals doelgerichte therapie.

Uitgezaaide dikkedarmkanker

De afgelopen decennia zijn aanzienlijke vorderingen gemaakt bij de behandeling van uitgezaaide dikkedarmkanker. De werkzaamheid van deze middelen is doorgaans onderzocht in klinische studies, echter zonder deelname van ouderen. Daardoor is er weinig informatie over het gebruik, de verdraagzaamheid en effectiviteit van de verschillende systemische behandelopties bij oudere patiënten.

Niet, geen gerichte of minder chemotherapie

Behalve het feit dat oudere patiënten minder vaak palliatieve, systemische therapie krijgen, blijken zij in de praktijk ook minder vaak combinatie-chemotherapie te krijgen. Zelfs in de groep zorgvuldig geselecteerde oudere patiënten die wel combinatie-chemotherapie kregen, stelde de promovenda vast dat deze patiënten minder chemokuren en lagere doseringen van beide middelen kregen. Wanneer één middel werd gegeven (CapMono) was er geen verschil te zien in het aantal kuren of de dosering, terwijl de startdoseringen wel lager waren bij oudere patiënten dan bij jongere patiënten.

Die studie laat zien dat oudere patiënten niet alleen vaker starten met mono-chemotherapie zónder doelgerichte middelen, maar ook vaak niet toekomen aan het volgen van een tweedelijnsbehandeling (vervolgbehandeling). Een gevorderde leeftijd bleek samen te hangen met een kleinere kans op het ontvangen van alle middelen, terwijl dit de enige voorspeller bleek te zijn van een (langere) overleving.

Potentieel curatieve behandeling: CRS-HIPEC

In de laatste twee hoofdstukken beschrijft de promovenda een andere – potentieel curatieve behandeloptie – voor buikvliesuitzaaiingen, waarbij alle zichtbare tumorweefsel operatief wordt verwijderd (cytoreductieve chirurgie; CRS) in combinatie met het spoelen van de buikholte met een verwarmd chemotherapiemiddel (HIPEC).

De afgelopen 20 jaar steeg het aandeel patiënten met buikvliesuitzaaiingen dat in Nederland een CRS-HIPEC-behandeling kreeg van 3,6% in 2005-2006 naar 9,7% in 2011-2012. Uit onderzoek van de promovenda blijkt dat de kans op het krijgen van CRS-HIPEC in de praktijk wordt beïnvloed door factoren als leeftijd, periode van diagnose, aanwezigheid van leveruitzaaiingen. Bij geselecteerde patiënten resulteerde een behandeling met CRS-HIPEC tot een overlevingsduur van meer dan 32 maanden.

Verzekerde zorg

Al in 2007 oordeelde het CVZ (nu Zorginstituut Nederland) dat de behandeling CRS + HIPEC bij uitsluitend een peritoneaal gemetastaseerd colorectaal carcinoom conform het wettelijke criterium ‘stand van de wetenschap en praktijk’ is. “CRS + HIPEC leidt tot een significante verbetering van de overleving.” De behandeling CRS + HIPEC bij uitsluitend een peritoneaal gemetastaseerd colorectaal carcinoom behoort sinds 2003 tot de te verzekeren prestatie.

Sinds 1 april 2015 is adjuvante hypertherme intraperitoneale chemotherapie (HIPEC) bij patiënten met een hoog risico op uitzaaiingen in de buikholte (tot 1 oktober 2019) voorwaardelijk toegelaten tot het basispakket van de Zorgverzekeringswet. Voorwaarde is dat patiënten deelnemen aan onderzoek om het effect van deze behandeling aan te tonen. De inclusie van de studie is momenteel voltooid. Het is  niet meer mogelijk om aan deze studie deel te nemen. Dit betekent dat tot het einde van het Voorwaardelijke Toelatings-traject (31 september 2019) het ook niet meer mogelijk is om deze behandeling vergoed te krijgen uit het basispakket.

Meer informatie

 

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee