Balans tussen screening en overdiagnostiek prostaatkanker

Uitleg

8 december 2017 – Een verhoogde PSA-waarde in het bloed kan duiden op prostaatkanker. Maar, dat is niet altijd het geval. Weegt het nut van preventieve screening op prostaatkanker dan nog wel op tegen de onrust die overdiagnostiek met zich meebrengt voor patiënten? Hierover publiceerde de Gezondheidsgids een uitgebreid artikel.

Prostaat specifiek antigeen

PSA (prostaat-specifiek antigeen) is een eiwit dat in het bloed voorkomt en alleen door de prostaat wordt gemaakt. Met een eenvoudige bloedtest is de PSA-waarde te bepalen. Dat kan nuttig zijn voor het vroeg opsporen van prostaatkanker. Maar, PSA circuleert normaliter ook in kleine hoeveelheden in het bloed van gezonde mannen. En een ‘normale’ PSA waarde bestaat ook niet echt. Ook bij gezonde mannen kan de PSA waarde zijn verhoogd.

Niet behandelen wel volgen

Patiënten die worden gediagnosticeerd met een weinig agressief tumortype zullen zelden worden behandeld. Deze patiënten kunnen zonder behandeling verder leven. Zij worden wel gevolgd.

Voor- en nadelen van screening

Dit roept de vraag op of mannen die geen erfelijke aanleg hebben voor prostaataandoeningen wel gescreend moeten worden. Temeer, omdat zij in het vervolgtraject vaak niet behandeld worden, maar wel moeten leven in de wetenschap dat ze prostaatkanker hebben. Om deze afweging te kunnen maken, moeten patiënten goed geïnformeerd worden over de voor- en nadelen van de screening en de gevolgen van een eventuele positieve uitslag.

PSA-screening leidt tot reductie in mortaliteit

Overigens heeft onderzoek aangetoond dat PSA-screening bij mannen tussen de 55 en 75 jaar leidt tot een reductie in mortaliteit, ten gevolge van prostaatkanker, van 25 tot 30 procent. Dit blijkt uit de European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer.

Nieuwe diagnostiek

Uroloog Chris Bangma, Erasmus MC, pleit er in het artikel in de Gezondheidsgids voor dat screeningsonderzoek in de toekomst steeds meer gebaseerd moet zijn op nieuwe diagnostische middelen, zoals een risicoanalyse aan de hand van erfelijkheidsgegevens, aangevuld door beeldvormende diagnostiek, gerichte biopsieën en/of eventuele extra serummarkers.

Meer informatie

Ontvang ook onze nieuwsbrief
Praat mee