WGBO
Ga direct naar:Patiënten en hulpverleners hebben rechten en plichten. Deze zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) (Bron: Ministerie van VWS, bezocht 01.08.2011).
De bepalingen over de overeenkomst inzake de geneeskundige behandeling staan in afdeling 5 (artikelen 446 t/m 468) van Titel 7 van boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (Bron: Overheid.nl, bezocht 01.08.2011).
Deze wet is van belang voor iedereen die met medische zorg te maken krijgt. Zodra een arts een patiënt gaat onderzoeken of behandelen, is sprake van een geneeskundige behandelingsovereenkomst. De wet heeft tot doel de rechtspositie van de patiënt te versterken.
Rechten
De WGBO stelt regels voor:- het recht op informatie door de hulpverlener
- toestemming voor een medische behandeling
- inzage in het medisch dossier
- geheimhoudingsverplichting voor de hulpverlener
- het recht op privacy tijdens een medische behandeling
- vertegenwoordiging van patiënten die niet zelf kunnen beslissen
Plichten
Naast rechten hebben patiënten ook plichten: de patiënt moet de zorgverlener goed, eerlijk en volledig op de hoogte stellen van zijn problematiek. Met de juiste informatie kan de zorgverlener sneller en beter een diagnose stellen en kan hij beter zorg verlenen. De patiënt moet zo veel mogelijk met de zorgverlener meewerken en adviezen opvolgen. De belangrijkste bepalingen van de WGBO zijn:- regeling minderjarigen en wilsonbekwamen
- informatieplicht
- toestemmingsvereiste
- inlichtingen- en medewerkingplicht van de patiënt
- goed hulpverlenerschap
- dossierplicht
- vernietigingsrecht
- recht op inzage en afschrift
- geheimhoudingsplicht
- recht op privacy
- opzegging van de behandelingsovereenkomst
- loon
- aansprakelijkheid
Tips, checklists en handleidingen
De wet heeft ook een praktische vertaling gekregen in een aantal hulpmiddelen, zoals tips, checklists en handleidingen. Deze gaan over informatie en toestemming, dossier en bewaartermijnen en de toegang tot patiëntengegevens. Deze handleidingen staan op de site van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG). Hier staan bijvoorbeeld ook tips voor patiënten voor het gesprek met een arts. Op de site is een pdf-document te vinden met praktische informatie over de implementatie van de WGBO (Bron: KNMG, bezocht 01.08.2011)Rond drie thema’s uit de WGBO heeft de KNMG de volgende hulpmiddelen gemaakt:
- Informatie en toestemming
- Dossier en bewaartermijnen
- Toegang tot patiëntengegevens
Implementatieplan WGBO
In een implementatieplan worden strategieën beschreven om te bevorderen dat de hulpmiddelen ook daadwerkelijk worden gebruikt. Ook is advies uitgebracht over het medisch onderwijs. Implementatieplan en hulpmiddelen zijn gepubliceerd deelrapporten:- Hulpmiddelen implementatie WGBO: samenvatting (2004)
- Van wet naar praktijk: Implementatie van de WGBO
- Deel 1. Eindrapportage (2004)
- Deel 2. Informatie en toestemming (2004)
- Deel 3. Dossier en bewaartermijnen (2004)
- Deel 4. Toegang tot patiëntengegevens (2004)
De volgende hulpmiddelen zijn ontwikkeld:
Informatie en toestemming
- Tips voor patiënten voor gesprekken met een arts
- Handleiding voor patiënten over informatie en toestemming
- Checklist voor hulpverleners over informatie en toestemming
- Modelrichtlijn voor hulpverleners over informatie en toestemming
- Handleiding voor artsen over informatie en toestemming
- Handleiding voor verpleegkundigen en verzorgenden over informatie en toestemming
- Modelrichtlijn voor hulpverleners over informatie en toestemming bij een minderjarige patiënt
- Modelrichtlijn voor hulpverleners over informatie en toestemming bij een meerderjarige wilsonbekwame patiënt
- Stappenplan bij beoordeling van wilsbekwaamheid
- Voorbeeldmatrix voor bewaring van dossiers
- Pakket van eisen Patiëntenvoorlichting en Informatievoorziening. Aandachtspunten voor het informeren van patiënten over de omgang met hun patiëntengegevens binnen de zorg
- Richtlijn: Toegang tot patiëntengegevens
- Modelrichtlijn: Toegang tot Patiëntengegevens
- Voorbeeldmatrix voor Toegang tot Patiëntengegevens
- Stroomschema: Toegang tot Patiëntengegevens
- Pakket van eisen: Patiëntenvoorlichting en Informatievoorziening. Aandachtspunten voor het informeren van patiënten over de omgang met hun patiëntengegevens binnen de zorg
Laatste update: 03 augustus 2011
