Home

Prestatiebekostiging

Per 2012 wijzigt de manier waarop de medisch specialistische zorg wordt bekostigd ingrijpend. Ziekenhuizen krijgen niet meer jaarlijks een budget, maar worden betaald voor de zorgprestaties die zij leveren. Deze prestatiebekostiging wordt mogelijk gemaakt door de invoering van een nieuw DBC-systeem, aangeduid met DOT.

Het vrije (B-)segment met vrij onderhandelbare tarieven wordt uitgebreid van 34% naar 70%. Wbmv-zorg, pedriatische zorg, IC en dure geneesmiddelen vallen onder het sterk geslonken gereguleerde (A-)segment. Hiervoor gelden maximumtarieven. Zorgaanbieders en zorgverzekeraars moeten voor komend jaar bilaterale productieafspraken maken over de prijzen en de volumes in zowel het vrije als het gereguleerde segment.

Wanneer in 2012 de prestatiebekostiging wordt ingevoerd, krijgen ziekenhuizen niet meer jaarlijks een budget, maar worden betaald voor de zorgprestaties die zij leveren.

Om vanuit het huidige systeem van bekostiging via budgetten over te gaan naar het gewenste eindmodel van volledige prestatiebekostiging, geldt van 2012-2014 een Transitiemodel voor de huidige gebudgetteerde instellingen. Daarmee worden financiële systeemrisico’s van het nieuwe model gedempt. De nu ook bestaande (reguliere) omzetrisico’s vallen buiten dit transitiemodel.

Ga direct naar:

De Nederlandse Zorgautoriteit heeft medio juli 2011 de maatregelen gepresenteerd om de prestatiebekostiging in te voeren. De NZa werkt deze maatregelen in de tweede helft van 2011 uit in beleidsregels en nadere regels voor de instellingen.


Wijzigingen bekostiging medisch specialistische zorg per 2012

De nieuwe prestatiebekostiging medisch specialistische zorg per 2012 bevat een groot aantal ingrijpende wijzigingen, waaronder:
  • Uitbreiding van het vrije (B-)segment van 34% naar 70%
  • Bilaterale afspraken tussen zorgaanbieder en zorgverzekeraar over zowel de prijzen en volumes in het vrije (B-) segment als die in het gereguleerde (A-)segment
  • Tijdelijke invoering van een beheersmodel voor de honorariumomzet van vrijgevestigde medisch specialisten.
  • Nieuwe honorariatarieven
  • Integrale vergoeding van de kapitaallasten in de tarieven
De nieuwe prestatiebekostiging is ingedeeld in drie segmenten:
  • Vrije segment : volume vrij; vrij onderhandelbare tarieven
  • Gereguleerd segment : volume vrij: gereguleerde maximumtarieven
  • Vast segment: productie onafhankelijke beschikbaarheidbijdragen 

Vrije segment (voorheen B-segment)

In het nieuwe vrije segment is sprake van volledige prestatiebekostiging (vrije volumes) en vrije prijsvorming. Zorgaanbieders en zorgverzekeraars onderhandelen bij de zorginkoop naast kwaliteit over volumes en prijzen. De onderhandelingen vinden bilateraal plaats: zorgaanbieders onderhandelen afzonderlijk met de verschillende zorgverzekeraars.
De prijzen die tot stand komen zijn integraal. Dit betekent dat de vergoeding voor medisch specialisten en kapitaallasten in de prijsonderhandelingen worden meegenomen.

Bronnen (NZA, bezocht 31 augustus 2011): 

Veranderingen voor oncologie per 2012

Met de uitbreiding van het vrije (B-)segment van 34% naar 70%, vallen alle oncologische zorgproducten vanaf 1 januari 2012 onder dit segment van vrije volume en prijsafspraken.



Bron: Overzicht samengesteld uit Advies DBC-Onderhoud inzake uitbreiding B-segment 2012 (Bron: NZA, bezocht 31 augustus 2011)


Gereguleerde segment (voorheen A-segment)

In het gereguleerde segment geldt eveneens volledige prestatiebekostiging (vrije volumes), maar met gereguleerde maximumtarieven. Tot dit segment behoort zorg die op dit moment niet geschikt wordt geacht voor volledig vrije prijsvorming. Zorgaanbieders en zorgverzekeraars kunnen prijzen onder de maximumtarieven afspreken. Op deze wijze kan er lokaal maatwerk worden geleverd en kunnen staffelafspraken worden gemaakt. Deze prijsafspraken worden eveneens bilateraal overeengekomen.

Ook in dit gereguleerde segment gelden integrale tarieven voor de zorgproducten, inclusief de vergoeding voor de medisch specialist en kapitaallasten. Over de hoogte van deze componenten kan worden onderhandeld binnen het integrale maximumtarief. Zorgaanbieders en medisch specialisten hebben de vrijheid om onderling afspraken te maken over welk deel van de declaratie-inkomsten als vergoeding voor de inzet van de medisch specialisten in het behandeltraject wordt gebruikt.

Tot het gereguleerde segment behoren ook:
  • IC-zorg
  • Dure- en weesgeneesmiddelen 
  • Wbmv-zorg (Wet op bijzondere medische verrichtingen)
     

Veranderingen voor oncologie per 2012

Per 2012 staan er geen zorgproducten oncologie [ICD 02] meer in het gereguleerde segment. 
 

Vaste segment

Het vaste segment bestaat uit een aantal specifieke functies die een publiek belang kennen en die niet (volledig) kunnen worden bekostigd via prestatiebekostiging. Voor deze functies ontvangen zorgaanbieders (al dan niet deels) beschikbaarheidbijdragen. Voor het ontvangen van een vergoeding uit het vaste segment dient een zorgaanbieder aangewezen te zijn door het ministerie van VWS of de NZa.

Bekostiging deels via beschikbaarheidbijdragen:

  • Spoedeisende hulp
  • Traumazorg
  • Brandwondenzorg

Bekostiging geheel via beschikbaarheidbijdragen:

  • Donoruitnameteams
  • Calamiteitenhospitaal
  • Helikoptervoorzieningen voor traumazorg
  • Kennisfunctie en coördinatie van de trauma(keten)zorg en het
  • opleiden, trainen en oefenen ten behoeve van rampen (OTO)
  • Academische component

Aanvullend hierop is VWS voornemens om de bekostiging van de medische vervolgopleidingen ook via beschikbaarheidbijdragen te laten verlopen.
 

Overgangsmodellen

Om vanuit het huidige systeem van bekostiging via budgetten over te gaan naar het gewenste eindmodel van volledige prestatiebekostiging, geldt van 2012 - 2014 een Transitiemodel voor de huidige gebudgetteerde instellingen. Hiermee worden financiële systeemrisico’s van het nieuwe model gedempt. Voor dezelfde periode wordt ook een Beheersmodel ingevoerd: een omzetplafond voor de honoraria van de vrijgevestigd medisch specialisten. 
 

Transitiemodel instellingen 2012-2014

Per ziekenhuis wordt eenmalig een transitiebedrag vastgesteld. Hiervoor wordt voor elke instelling de omzet uit prestatiebekostiging vergeleken met de omzet die zou zijn behaald als de instelling nog op basis van een budget zou zijn bekostigd, het ‘schaduw FB’. Het verschil wordt bijgepast (als de budgetbekostiging hoger was geweest) of moet worden afgedragen (als de budgetbekostiging lager was geweest). Het transitiebedrag wordt in 2012 voor 95% verrekend, hetzelfde transitiebedrag wordt in 2013 nogmaals voor 70% verrekend.

In 2012 blijven delen van de bestaande budgetsystematiek gelden, zodat aanbieders en verzekeraars over bepaalde zaken, zoals de ruimte voor innovatie, nog kunnen onderhandelen.


Beheersmodel vrijgevestigd medisch specialisten 2012-2014

De NZa stelt voor de periode 2012 - 2014 per instelling een omzetplafond vast voor de honoraria van de vrijgevestigd specialisten, op basis van het beschikbare macrokader (ongeveer 2.021 miljoen euro). Om het kader over de individuele instellingen te kunnen verdelen moet een verdeelsleutel worden vastgesteld.

Dit omzetplafond zal gelden voor de vrijgevestigde medisch specialisten, over de productie in zowel het vrije (B-) als het gereguleerde (A-)segment. Ook zelfstandige behandelcentra (ZBC’s) krijgen volgend jaar zo’n omzetplafond voor de honoraria. Meer hierover in het hoofdstuk Financiën / Honoraria en omzetplafond.

De omzet van de specialisten in loondienst met budgetvergoeding valt onder het bovenbeschreven Transitiemodel ziekenhuizen.


Tegengestelde belangen

In het Witte Boek IV signaleert de Orde van Medisch Specialisten het volgende over deze twee transitiemodellen: 

"In het maken van productieafspraken met de raad van bestuur kunnen tegengestelde belangen ontstaan. Bijvoorbeeld als de instelling een schaduw FB voor 2012 met bijbehorende productieafspraken wil afspreken met zorgverzekeraars wat leidt tot overschrijding van het omzetplafond voor medisch specialisten vrij beroepsbeoefenaren. Of andersom. De Orde van Medisch Specialisten adviseert nadrukkelijk om te zoeken naar het gezamenlijk belang van medisch specialisten vrij beroepsbeoefenaren en de raad van bestuur." (Bron: Orde van Medisch Specialisten, bezocht 31.08.2011)


Meer informatie

  • Totstandkoming prestatiebekostiging (NZa). Daarin onder meer: 
    • Consultatiedocument Invoering prestatiebekostiging medisch specialistische zorg
    • Reacties op consultatiedocument Invoering prestatiebekostiging medisch specialistische zorg
    • Verantwoordingsdocument invoering prestatiebekostiging medisch specialistische zorg (nota van bevindingen)
       
  • Meer over de transitieperiode op Belonen naar prestaties

     

Laatste update: 17 januari 2012