Home

DBC en onderhandelingen

In 2005 werd een nieuwe ziekenhuisbekostigingsstructuur ingevoerd: Diagnose Behandeling Combinaties (DBC). Daarmee werd één prijs geïntroduceerd voor de totale behandeling van een patiënt, van het eerste tot het laatste contact.

Door de DBC's is er de afgelopen jaren tussen ziekenhuis en zorgverzekeraar veel intensiever gesproken over de kwaliteit van behandelingen en er is meer onderhandeld over de prijs. In 2012 wordt DOT (DBC’s op weg naar transparantie) ingevoerd, de tweede generatie van de DBC-systematiek. Verwacht wordt dat met de invoering van DOT en de uitbreiding van het vrije segment van 34% naar 70%, de prijs, de kwaliteit en volume-onderhandelingen zullen  intensiveren. De inkoopgids Ziekenhuiszorg is bedoeld als kompas voor zorginkopers en zorgaanbieders bij de onderhandelingen over de zorginkoop.

Ga direct naar:


DBC's 2005-2012

Vaste prijzen
Sinds 2009 behoort ongeveer 66% van de behandelingen in een ziekenhuis tot het zogenoemde A-segment. Voor de DBC's in A-segment gelden vaste tarieven. Deze DBC´s zijn geclusterd in productgroepen per specialisme. Tot zo'n productgroep behoren DBC’s die in dezelfde prijsklasse vallen. Per productgroep is door de NZa een gemiddeld (maximum)tarief vastgesteld. Dit tarief geldt voor elke DBC uit de productgroep. Een DBC is dus een gemiddelde en kan meer of minder omvatten dan in de specifieke situatie van een patiënt van toepassing is.

Vrije prijzen
In het B-segment zitten de overige 34% van de behandelingen in een ziekenhuis. Het gaat om (niet spoedeisende) ziekenhuisbehandelingen die veel voorkomen (zie ook het Overzicht van DBC’s voor oncologische zorg in het B-segment (Bron: NZa, bezocht 31.08.2011).

De NZa bepaalt voor behandelingen die in het B-segment vallen niet langer de tarieven. De DBC-tarieven komen tot stand via bilaterale afspraken tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Zorgverzekeraars zijn voor deze ziekenhuisbehandelingen niet verplicht om met élk ziekenhuis afspraken te maken. Zorgverzekeraars kunnen voor deze behandelingen met ziekenhuizen onderhandelen over de prijs en voor de consument de beste oplossing zoeken als het gaat om de prijs en kwaliteit van de zorg. Zij kunnen op grond van deze kwaliteitsoverweging ook ziekenhuizen of zelfstandige behandelcentra (ZBC's) niet contracteren. Meer informatie is te vinden op de pagina over Indicatoren.

Overigens stelt de NZa nog wel de honorariumbedragen van de hoofdspecialist voor de behandelingen in het B-segment vast.

Meer informatie over de onderhandelingen in het B-segment kunt u lezen in de Tussenrapportage Monitor Medisch Specialistische Zorg van de NZa (Bron: Rijksoverheid, bezocht 29.08.2011). Bekijk ook het rapport van de NZa en de daarbij behorende monitor Medisch Specialistische Zorg.

Budgetschoning
Voor alle DBC's die overgeplaatst werden van het A- naar het B-segment zijn de ziekenhuisbudgetten 'geschoond'. Zolang DBC's in het A-segment staan, tellen de FB-parameters zoals dagopnames en verpleegdagen mee in de opbouw van het budget. In het B-segment is dit niet meer het geval. Daardoor spelen FB-parameters sinds 2009 geen rol meer bij de prijs-kwaliteitsafwegingen voor de zorgprofielen van bijvoorbeeld de DBC's mammacarcinoom.

Bekijk informatie over budgetschoning op de website van het NZa.


Van DBC's naar DBC-zorgproducten (DOT)

In 2012 wordt DOT (DBC’s op weg naar transparantie) ingevoerd, de tweede generatie van de DBC-systematiek. Een belangrijk onderdeel van het DOT zijn de nieuwe DBC-zorgproducten, die de huidige DBC’s opvolgen.

Gewijzigde productenstructuur
Het DBC-pakket 2012 (DOT) heeft een geheel gewijzigde productenstructuur. Deze structuur is gebaseerd op het internationale diagnosesysteem ICD10.

De huidige >30.000 DBC’s zijn omgezet in >4.400 DBC-zorgproducten. De zorgproducten zijn geclusterd op basis van diagnoses in 122 zorgproductgroepen. Deze zorgproductgroepen zijn een onderverdeling van de 22 ICD-10-hoofdstukken waarin de medische specialistische zorg is beschreven. 

Een belangrijke wijziging ten opzichte van het bestaande DBC-systeem is dat de nieuwe DBC-zorgproducten specialisme overstijgend zijn. Wanneer specialismen hetzelfde product leveren, heeft het product een uniforme, voor alle specialismen gelijke prijs.

Om de communicatie met de patiënt te vergemakkelijken, biedt de website Belonen naar prestaties.nl een vertaling van de 122 zorgproductgroepen naar een publieksvriendelijke taal. 

Op 3 november 2011 presenteerde de NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) de doorontwikkelagenda DOT. Hierin staat beschreven op welke punten het DOT-systeem na de invoering nog verder verbeterd zal worden. Er worden bijvoorbeeld correcties aangebracht in de tarieven voor gespecialiseerde zorg en dure medicijnen. (Bron: Nederlandse Zorgautoriteit, 3 november 2011).
 

Meer informatie


Oncologische diagnoses en behandelingen in DBC en DOT

Vanaf 2012 vallen alle oncologische behandelingen onder het vrije segment. Afspraken over prijs, volume en kwaliteit zijn vrij. De dure geneesmiddelen voor de oncologische behandelingen die via de beleidsregel dure geneesmiddelen bovenbudgettair werden bekostigd, zijn in 2012 als add-on toegevoegd aan het gereguleerde segment geplaatst. Hiervoor geldt: vrije kwaliteit, volume en prijsafspraken met een maximum tarief. Over zowel het vrije segment als het gereguleerde segment wordt bilateraal onderhandeld tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieder. Dit is een belangrijk verschil met 2011. Meer hierover in het hoofdstuk Financiën / Prestatiebekostiging.

De oncoloog heeft al enkele jaren ervaring kunnen opdoen met de vrije DBC-onderhandelingen. Per 1 januari 2008 werden er voor het eerst oncologische DBC's in het B-segment, namelijk:
  • Blaastumor (uitsluitend operatief)
  • Maligne neoplasma mamma (uitsluitend operatief)
  • Prostaatcarcinoom (alle behandelingen)
Per 1 januari 2009 werd het B-segment onder meer verruimd met 'vergelijkbare zorg'. Alle behandelvormen van de volgende oncologische diagnoseomschrijvingen werden daarmee vrij onderhandelbaar:
  • (Bij)niertumor (diagnosecode 10, Urologie)
  • Maligniteit mamma (diagnosecode 811, Interne)
  • Maligne dermatosen (diagnosecode 14, Dermatologie)
Kijk voor de samenstelling van het B-segment bij de Nederlandse Zorgautoriteit. (Bron: NZa, bezocht 29.08.2011)

In 2008 werden voor het eerst DBC's in het B-segment geplaatst waarbij kostbare geneesmiddelen ingezet kunnen worden. De bekostiging van deze geneesmiddelen blijft echter in elk geval in 2011 plaatsvinden via de Beleidsregel dure geneesmiddelen en niet via de DBC-declaratie.


Inkoopcriteria zorgverzekeraars

In de afgelopen jaren is er tussen ziekenhuis en zorgverzekeraar veel intensiever gesproken over de kwaliteit van de vrij-onderhandelbare B-segment DBC's dan over die in het A-segment. Met de invoering van DOT en de uitbreiding van het vrije segment van 34% naar 70%, zal dit intensiveren. Voor de productieafspraken in 2012 zal over de prijs, de kwaliteit en volume van alle zorgproducten uit zowel het vrije segment als het gereguleerde segment bilateraal worden onderhandeld tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieder. 

Zorgverzekeraars Nederland (ZN) biedt op haar website de inkoopgids Ziekenhuiszorg. De inkoopgids Ziekenhuiszorg is bedoeld als kompas bij de onderhandelingen over de zorginkoop. Zorginkopers en zorgaanbieders vinden in de gids actuele informatie die ze kunnen gebruiken om afspraken te maken.

De informatie in de inkoopgids is op drie manieren te vinden: via de ICD10-indeling, op aandoening en op specialisme. Bij 'overige' vindt u algemene informatie over de inkoopgids. (Bron: Zorgverzekeraars Nederland, 29.08.2011).

De door ZN gehanteerde kwaliteitscriteria komen voor een belangrijk deel overeen met Zichtbare Zorg-indicatoren. (Bron: Zichtbare Zorg, bezocht 29.08.2011)

Laatste update: 17 januari 2012